دانشگاه شهید باهنر کرمان (دانشکده کشاورزی و پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی) و انجمن بیوتکنولوژی جمهوری اسلامی ایران مجله بیوتکنولوژی کشاورزی 2228-6705 17 1 2025 03 21 Effect of honey on blood and biochemical parameters of rats with induced anemia تأثیر عسل بر پارامترهای خونی و بیوشیمیایی موش‌های صحرایی مبتلا به کم خونی ناشی از آن 231 246 4742 10.22103/jab.2025.24690.1646 FA ضحی یحیی حسین گروه زیست شناسی، دانشکده آموزش، دانشگاه القادسیه، عراق. 0009-0001-9940-9564 وجدان مترود کادم گروه زیست شناسی، دانشکده آموزش، دانشگاه القادسیه، عراق 0000-0002-7689-6195 Journal Article 2025 01 17 Objective<br />Anemia is a multifactorial biological, nutritional, and socio-environmental health problem characterized by a deficiency of red blood cells or hemoglobin, which are responsible for oxygen transport throughout the body's tissues. This deficiency results in symptoms such as fatigue and general weakness. Honey, a natural sweetener produced by bees from flower nectar, has been used since ancient times for its medicinal properties due to its rich content of vitamins and minerals. The present study aimed to evaluate the role of honey in mitigating anemia-induced damage in male rats.<br />Materials and Methods<br />Anemia was induced in rats using phenylhydrazine, obtained from a pharmacy in Baghdad, at a dose of 40 mg/kg body weight. The drug was administered via intraperitoneal injection at a volume of 1 mL. A total of 30 adult male rats were randomly assigned to three groups (n=10 per group). Erythrocyte count, hemoglobin concentration, and packed cell volume were measured. Additionally, malondialdehyde (MDA), serum glutathione (GSH), and catalase (CAT) levels were assessed. Serum ferritin and hepcidin concentrations were estimated using an ELISA kit. Statistical analyses were conducted using SPSS software.<br />Results<br />The results indicated a significant decrease in red blood cell count (RBC), hemoglobin (Hb), and packed cell volume (PCV) in the anemia-induced group (T1), whereas these parameters increased in the honey-treated group (T2). Furthermore, serum ferritin, hepcidin, and iron levels were significantly reduced in the T1 group, measuring 45.3 ng/mL, 18.7 pg/mL, and 32.6 mg/L, respectively. In contrast, these values significantly increased in the T2 group, reaching 85.7 ng/mL, 35.4 pg/mL, and 72.3 mg/L, respectively. Thyroid-stimulating hormone (TSH) levels were significantly elevated in the T1 group (1.43 ng/mL), while triiodothyronine (T3) and thyroxine (T4) levels were reduced (0.68 ng/mL and 3.42 ng/mL, respectively). In the T2 group, TSH decreased to 0.85 ng/mL, while T3 and T4 increased to 1.06 ng/mL and 5.49 ng/mL, respectively. Moreover, MDA levels increased in the T1 group (8.76 μmol/L) and decreased in the T2 group (4.62 μmol/L), while GSH and CAT levels decreased in the T1 group (8.3 μmol/L and 18.3 μmol/L, respectively) but increased in the T2 group (18.5 μmol/L and 34.7 μmol/L, respectively). Statistically, significant differences were observed between the T1 and T2 groups compared to the control group (p≤0.05).<br />Conclusions<br />These findings suggest that honey may have potential therapeutic effects in alleviating anemia and its associated biochemical alterations. هدف: کم خونی یک مشکل بیولوژیکی، تغذیه ای و سلامتی اجتماعی-محیطی چند عاملی است که با کمبود گلبول‌های قرمز خون یا هموگلوبین، که مسئول انتقال اکسیژن در سراسر بافت های بدن هستند مشخص می‌شود. مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش عسل در کاهش آسیب‌های ناشی از کم خونی در موش‌های صحرایی نر انجام شد.<br />مواد و روش‌ها: کم خونی با استفاده از فنیل هیدرازین که از داروخانه‌ای در بغداد با دوز 40 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن تهیه شده بود، در موش‌ها ایجاد شد. این دارو از طریق تزریق داخل صفاقی در حجم 1 میلی لیتر تجویز شد. در مجموع 30 موش صحرایی نر بالغ به طور تصادفی در سه گروه (10 موش در هر گروه) قرار گرفتند. تعداد گلبول‌های قرمز، غلظت هموگلوبین و حجم سلول‌های متراکم اندازه گیری شد. تجزیه و تحلیل‌های آماری با استفاده از نرم افزار SPSS انجام شد.<br />نتایج: نتایج نشان‌دهنده کاهش معنی‌دار تعداد گلبول‌های قرمز (RBC)، هموگلوبین (Hb) و حجم سلول‌های متراکم (PCV) در گروه ناشی از کم‌خونی (T1) بود، در حالی که این پارامترها در گروه تحت درمان با عسل (T2) افزایش یافت. علاوه بر این، سطوح فریتین، هپسیدین و آهن سرم به ترتیب در گروه T1 برابر 3/45 نانوگرم در میلی لیتر، 7/18 پیکوگرم در میلی لیتر و 6/32 میلی گرم در لیتر به دست آمد که به طور قابل توجهی کاهش یافت. در مقابل، این مقادیر به طور قابل توجهی در گروه T2 افزایش یافت و به ترتیب به 7/85 نانوگرم در میلی لیتر، 4/35 پیکوگرم در میلی لیتر و 3/72 میلی گرم در لیتر رسید. سطوح هورمون محرک تیروئید (TSH) به طور قابل توجهی در گروه T1 افزایش یافت (43/1 نانوگرم در میلی لیتر)، در حالی که سطوح تری یدوتیرونین (T3) و تیروکسین (T4) ( به ترتیب 68/0 نانوگرم در میلی لیتر و 42/3 نانوگرم در میلی لیتر) کاهش یافت. در گروه T2، TSH به 85/0 نانوگرم در میلی لیتر کاهش یافت، در حالی که T3 و T4 به ترتیب به 06/1 نانوگرم در میلی لیتر و 49/5 نانوگرم در میلی لیتر افزایش یافت. از نظر آماری تفاوت معنی داری بین گروه های T1 و T2 نسبت به گروه کنترل مشاهده شد (p≤0.05). <br />نتیجه‌گیری: این یافته‌ها نشان می‌دهد که عسل ممکن است اثرات درمانی بالقوه‌ای در کاهش کم خونی و تغییرات بیوشیمیایی مرتبط با آن داشته باشد. https://jab.uk.ac.ir/article_4742_a0205b87490c847182672e8d371e9948.pdf