دانشگاه شهید باهنر کرمان (دانشکده کشاورزی و پژوهشکده فناوری تولیدات گیاهی) و انجمن بیوتکنولوژی جمهوری اسلامی ایران مجله بیوتکنولوژی کشاورزی 2228-6705 18 3 2026 08 23 Insulin-like growth factor binding protein gene polymorphisms and its effect on some productive and physiological traits of local Iraqi chicken چندشکلی ژن پروتئین متصل‌شونده به فاکتور رشد شبه‌انسولینی و تأثیر آن بر برخی صفات تولیدی و فیزیولوژیکی در مرغ بومی عراق 269 286 5415 10.22103/jab.2026.27008.1872 FA بسام غ. م. الخطیب گروه تولیدات دامی، دانشکده علوم مهندسی کشاورزی، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق. الان ع. نوری گروه تولیدات دامی، دانشکده علوم مهندسی کشاورزی، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق. ح. ا. المشهدانی گروه تولیدات دامی، دانشکده علوم مهندسی کشاورزی، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق. Journal Article 2026 04 14 Objective<br />Insulin-like growth factor binding protein (IGFBP) plays a crucial role in the growth and development of chicken embryos and during the post-hatching stage. The aim of this study was to investigate IGFBP-2 gene polymorphisms and their effects on some productive and physiological traits of local Iraqi chicken.<br />Materials and methods<br />This study was conducted at the poultry farm of the College of Agricultural Engineering Sciences, University of Baghdad. One hundred local chickens before sexual maturity were used in this study. Blood samples were collected from the wing vein to extract DNA and molecular analysis and PCR amplification. Blood serum was also collected to measure biochemical parameters including total protein, glucose, lipid profile, albumin, and globulin concentrations. Production traits were recorded from the first egg production for a period of 100 days, which was divided into seven periods. These traits included number of eggs produced, mean egg weight, egg mass, age and body weight at sexual maturity, and mean feed consumption. The qualitative characteristics of the egg were also measured. PCR was performed to amplify a 386 bp fragment of the IGFBP-2 gene. The amplified fragments were then sequenced using the Sanger method. <br />Results <br />Three genotypes wild (TT), heterozygous (TC), and mutant (CC) were obtained, with two alleles T and C. The CC genotype showed a significantly higher frequency (p≤0.01) compared with TC and TT genotypes (59%, 30%, and 11%, respectively). Genotype had a significant effect (p≤0.05) on the number of eggs produced only in the third week. The TT had the superiority over CC (47.09 and 44.09) respectively. A significant effect (p≤0.05) was observed for eggshell weight, where the TC genotype was superior to CC (7.14 vs. 6.63 g). For yolk height, TT and TC genotypes showed significantly higher values than CC (19.09, 19.00, and 17.77 mm, respectively). For albumen height, the TT genotype showed a significant increase compared with CC (7.38 vs. 6.49 mm). A significant effect (p≤0.05) was also observed on serum albumin concentration, and the CC genotype showed a significantly higher value than TC (2.51 and 2.34 g/dL, respectively). No other significant effect was observed on blood serum biochemical characteristics.<br />Conclusion<br />Our results show that polymorphism in the IGFBP-2 gene can probably influence some production and egg quality traits in local Iraqi chickens. So, it can be considered as potential genetic marker for selection programs. هدف: پروتئین متصل‌شونده به فاکتور رشد شبه‌انسولینی (IGFBP) نقش مهمی در رشد و تکامل جنین جوجه‌ها و همچنین در مراحل پس از تفریخ ایفا می‌کند. هدف این مطالعه بررسی چندشکلی ژن IGFBP-2 و تأثیر آن بر برخی صفات تولیدی و فیزیولوژیکی در مرغ بومی عراق بود.<br />مواد و روش‌ها: این مطالعه در مزرعه طیور دانشکده علوم مهندسی کشاورزی دانشگاه بغداد انجام شد. در این پژوهش از 100 قطعه مرغ بومی قبل از بلوغ جنسی استفاده گردید. نمونه‌های خون از ورید بال برای استخراج DNA، انجام آنالیزهای مولکولی و تکثیر ژن با روش PCR جمع‌آوری شدند. همچنین سرم خون برای اندازه‌گیری شاخص‌های بیوشیمیایی شامل پروتئین کل، گلوکز، پروفایل چربی، آلبومین و گلوبولین اندازه‌گیری شد. صفات تولیدی از زمان شروع تخم‌گذاری به مدت 100 روز ثبت شد که این دوره به هفت بخش تقسیم گردید. این صفات شامل تعداد تخم تولیدی، میانگین وزن تخم، توده تخم، سن و وزن بدن در بلوغ جنسی و میانگین مصرف خوراک بود. همچنین ویژگی‌های کیفی تخم‌مرغ اندازه‌گیری شد. برای تکثیر ژن IGFBP-2 از روش PCR برای قطعه‌ای به طول 386 جفت‌باز استفاده شد و قطعات تکثیرشده با روش توالی‌یابی سنگر تعیین توالی شدند.<br />نتایج: سه ژنوتیپ شامل وحشی (TT)، هتروزیگوت (TC) و جهش‌یافته (CC) با دو آلل T و C شناسایی شد. ژنوتیپ CC دارای بیشترین فراوانی معنی‌دار (p≤0.01) نسبت به ژنوتیپ‌های TC و TT بود (به‌ترتیب 59%، 30% و 11%). ژنوتیپ اثر معنی‌داری (p≤0.05) بر تعداد تخم‌های تولیدی تنها در هفته سوم داشت، به‌طوری که ژنوتیپ TT نسبت به CC برتری نشان داد (09/47 در مقابل 09/44). اثر معنی‌داری (p≤0.05) بر وزن پوسته تخم نیز مشاهده شد، به‌طوری که ژنوتیپ TC نسبت به CC برتر بود (14/7 در مقابل 63/6 گرم). در مورد ارتفاع زرده، ژنوتیپ‌های TT و TC مقادیر بیشتری نسبت به CC داشتند (به‌ترتیب 09/19، 00/19 و 77/17 میلی‌متر). همچنین ارتفاع سفیده در ژنوتیپ TT نسبت به CC افزایش معنی‌داری نشان داد (38/7 در مقابل 49/6 میلی‌متر). اثر معنی‌داری (p≤0.05) بر غلظت آلبومین سرم خون نیز مشاهده شد، به‌طوری که ژنوتیپ CC نسبت به TC مقدار بیشتری داشت (51/2 در مقابل 34/2 گرم بر دسی‌لیتر). در سایر ویژگی‌های بیوشیمیایی سرم خون اثر معنی‌داری مشاهده نشد.<br />نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که چندشکلی ژن IGFBP احتمالاً می‌تواند بر برخی صفات تولیدی و کیفیت تخم‌مرغ در مرغ‌های بومی عراق تأثیر بگذارد. بنابراین، این ژن می‌تواند به‌عنوان یک نشانگر ژنتیکی بالقوه در برنامه‌های اصلاح نژاد مورد استفاده قرار گیرد. https://jab.uk.ac.ir/article_5415_356066da15b13118c4bba743cb06a802.pdf