ارزیابی اثر Funneliformis mosseae در افزایش تحمل Capsicum annuum L. به تنش کادمیوم و سرب

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مرکز تحقیقات و موزه تاریخ طبیعی عراق، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق.

2 گروه زیست‌شناسی، دانشکده آموزش علوم پایه، ابن‌الهیثم، دانشگاه بغداد، بغداد، عراق.

3 گروه کالبدشناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه جابر بن حیان، بغداد، عراق.

10.22103/jab.2026.27340.1936

چکیده

هدف: آلودگی فلزات سنگین اثرات زیان‌باری بر رشد و عملکرد گیاهان دارد؛ ازاین‌رو، استفاده از روش‌های زیستی برای کاهش آثار این آلودگی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. قارچ‌های میکوریز آربوسکولار به دلیل افزایش جذب عناصر معدنی، به‌ویژه عناصر نسبتاً کم‌تحرکی مانند فسفر، روی و مس، همچنین بهبود جذب نیتروژن و افزایش کارایی مصرف آب، نقش مهمی در ارتقای رشد گیاهان ایفا می‌کنند. هدف این مطالعه، ارزیابی کارایی تلقیح قارچ Funneliformis mosseae در بهبود رشد و افزایش تحمل گیاه فلفل (Capsicum annuum L.) تحت تنش ناشی از کادمیوم (Cd) و سرب (Pb) بود.
مواد و روش‌ها: این آزمایش طی مدت 160 روز و با استفاده از یک طرح آزمایشی تکراردار به‌منظور بررسی اثرات قارچ Funneliformis mosseae تحت تنش سرب و کادمیوم انجام شد. آزمایش گلدانی در شرایط گلخانه‌ای دانشگاه بغداد و بر پایه طرح کاملاً تصادفی (CRD) با شش تکرار برای هر تیمار اجرا گردید. برای ارزیابی رشد گیاهان Capsicum annuum در خاک رسی، این تیمارهای آزمایشی در نظر گرفته شد. رشد گیاه با اندازه‌گیری وزن تر و خشک، طول ساقه و ریشه ارزیابی شد. همچنین، غلظت سرب و کادمیوم در بافت ریشه و خاک با استفاده از دستگاه طیف‌سنجی جذب اتمی (Atomic Absorption Spectrophotometry) اندازه‌گیری گردید. تجزیه‌وتحلیل آماری داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار Statistical Analysis System (SAS) نسخه 9.4 انجام شد.
نتایج: نتایج تحلیل آماری با استفاده از آزمون تحلیل واریانس دوطرفه (Two-way ANOVA) اختلاف معنی‌داری (P ≤ 0.05) را بین تیمارهای آزمایشی نشان داد. تلقیح با قارچ Funneliformis mosseae موجب بهبود رشد گیاهان فلفل شد؛ به‌گونه‌ای که وزن تر و خشک گیاه، همچنین طول اندام هوایی و ریشه، در شرایط تنش سرب و کادمیوم افزایش یافت. علاوه بر این، نتایج آنالیز جذب اتمی (AAS) نشان داد که غلظت سرب و کادمیوم در ریشه گیاهان تلقیح‌شده با میکوریزا کمتر از گیاهان شاهد بود. این یافته بیانگر آن است که تلقیح میکوریزی توانسته است به‌طور مؤثری شدت تنش ناشی از فلزات سنگین را کاهش دهد.
نتیجه‌گیری: نتایج این پژوهش شواهدی را ارائه می‌دهد که تلقیح با قارچ‌های میکوریزی می‌تواند به‌عنوان بخشی از راهبردهای مدیریت پایدار برای کشت گیاهان در خاک‌های آلوده به فلزات سنگین مورد استفاده قرار گیرد. استفاده از Funneliformis mosseae یک راهکار زیستی، عملی و سازگار با محیط زیست برای بهبود رشد گیاه و کاهش اثرات زیان‌بار سرب و کادمیوم بر سامانه‌های کشاورزی فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Evaluation of the effect of Funneliformis mosseae on enhancing the tolerance of Capsicum annuum L. to cadmium and lead stress

نویسندگان [English]

  • Sarah Jamal Jalil 1
  • Thamer A. A. Muhsen 2
  • Shaymaa A. H. Neamah 3
1 Iraq Natural History Research Center and Museum, University of Baghdad, Baghdad, Iraq
2 Department of Biology, College of Education for Pure Science, Ibn Al- Haitham, University of Baghdad, Baghdad, Iraq
3 Department of Anatomy; Faculty of Medicine, Jabir Ibn Hayyan University, Baghdad, Iraq
چکیده [English]

Objective
Heavy metal pollution harms plants, so using biological methods to mitigate it is important. Arbuscular mycorrhizal fungi have been known to enhance mineral nutrition to plants, particularly uptake of comparatively immobile nutrients like phosphorus (P), zinc (Zn) and copper (Cu), and increase nitrogen uptake and water use efficiency. This study aimed to evaluate the effectiveness of Funneliformis mosseae inoculation in enhancing the growth and tolerance of Capsicum annuum L. under cadmium (Cd) and lead (Pb) stress conditions.
Materials and methods
The experiment was conducted over a period of 160 days using areplicated experimental design to evaluate the effects of Funneliformis mosseae under lead and cadmium stress. A pot experiment was conducted under the greenhouse conditions at the University of Baghdad. The experiment utilized a completely randomized design (CRD) featuring six replicates for each treatment. These treatment groups were established to assess the growth of Capsicum annuum plants in clay soil. Plant growth was assessed by measuring fresh and dry weights and stem and root while Pb and Cd concentrations were determined in root tissues and soil using Atomic Absorption Spectrophotometry (AAS). The statistical analysis of the experimental data was performed using the Statistical Analysis System (SAS) software (Version 9.4)
Results
Statistical analysis using two-way ANOVA indicated significant differences (P ≤ 0.05) among the experimental treatments. Inoculation with Funneliformis mosseae improved the growth of hot pepper plants, as reflected by higher fresh and dry biomass together with increased shoot and root lengths under lead and cadmium stress. Furthermore, AAS analysis revealed lower Pb and Cd concentrations in the roots of mycorrhiza-inoculated plants, suggesting that mycorrhizal inoculation effectively reduced heavy metal stress.
Conclusion
This study provides evidence that mycorrhizal inoculation can be integrated into sustainable management strategies for crops grown in heavy metal-contaminated soils. The use of Funneliformis mosseae offers a practical biological approach to improving plant performance while minimizing the impact of lead and cadmium on agricultural systems.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Capsicum annuum L
  • clay soil
  • Funneliformis moseae
  • heavy metals
  • mycorrhiza

مراجع

Addis, W., & Abebaw, A. (2017). Determination of heavy metal concentration in soils used for cultivation of Allium sativum L. (garlic) in East Gojjam Zone, Amhara Region, Ethiopia. Cogent Chemistry, 3(1), Article 1419422. https://doi.org/10.1080/23312009.2017.1419422
Alamri, S., Nafady, N. A., El-Sagheer, A. M., El-Aal, M. A., Mostafa, Y. S., Hashem, M., & Hassan, E. A. (2022). Current utility of arbuscular mycorrhizal fungi and hydroxyapatite nanoparticles in suppression of tomato root-knot nematode. Agronomy, 12(3), Article 671. https://doi.org/10.3390/agronomy12030671
Al-Ashbal, H. N., Al-Joboury, K. R., & Jalil, S. J. (2025). Insects infestation for plants of Fabaceae in different areas in Iraq. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 1449(1), Article 012057. https://doi.org/10.1088/1755-1315/1449/1/012057
Al-Maliki, D. A., & Al-Mousawi, A. H. (2015). Bioremediation of nickel and lead contaminated soil by Vica faba L. plant and AM fungi Glomus mosseae. Baghdad Science Journal, 12(2), Article 4. https://doi.org/10.21123/bsj.2015.12.2.260-265
Al-Salman, I. M. A., Mouhsen, T. A., Zwain, L. H., Abdulmuhaimen, S., Alhesnawi, A. S., & Najem, N. A. (2021). Identification of microflora associated with dust falling on Karbala province and seasonal distribution. IOP Conference Series: Earth and Environmental Science, 779(1), Article 012061. https://doi.org/10.1088/1755-1315/779/1/012061
Begum, N., Qin, C., Ahanger, M. A., Raza, S., Khan, M. I., Ashraf, M., Ahmed, N., & Zhang, L. (2019). Role of arbuscular mycorrhizal fungi in plant growth regulation: Implications in abiotic stress tolerance. Frontiers in Plant Science, 10, Article 1068. https://doi.org/10.3389/fpls.2019.01068
Chen, Y., Nara, K., Wen, Z., Shi, L., Xia, Y., Shen, Z., & Lian, C. (2015). Growth and photosynthetic responses of ectomycorrhizal pine seedlings exposed to elevated Cu in soils. Mycorrhiza, 25(7), 561–571. https://doi.org/10.1007/s00572-015-0629-4
Cook, R. D., & Ni, L. (2007). Elevated soil lead: Statistical modeling and apportionment of contributions from lead-based paint and leaded gasoline. Annals of Applied Statistics, 1(1), 130–151. https://doi.org/10.1214/07-AOAS112
Gajewska, J., Floryszak-Wieczorek, J., Sobieszczuk-Nowicka, E., Mattoo, A., Arasimowicz-Jelonek, M., & et al. (2022). Fungal and oomycete pathogens and heavy metals: An inglorious couple in the environment. IMA Fungus, 13(1), Article 6. https://doi.org/10.1186/s43008-022-00092-4
Gao, Y., An, T., Kuang, Q., Wu, Y., Liu, S., Liang, L., Yu, M., Macrae, A., & Chen, Y. (2023). The role of arbuscular mycorrhizal fungi in the alleviation of cadmium stress in cereals: A multilevel meta-analysis. Science of the Total Environment, 902, Article 166091. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.166091
Jalil, S. J., Al Kateeb, A. I., & Al-Juboory, H. H. (2025). Investigation of macrofungi in the middle of Iraq. Bulletin of the Iraq Natural History Museum, 18(3), 665–687. https://doi.org/10.26842/binhm.7.2025.18.3.0665
Jia, Y., Zhou, P., Tu, D., Lan, X., Lin, W., Xing, D., & Ning, Z. (2026). Mycorrhizal fungi Funneliformis mosseae mitigates cadmium bioavailability in pepper rhizosphere via glomalin production and pH elevation. Plants, 15(6), Article 952. https://doi.org/10.3390/plants15060952
Lorenzo-Gutiérrez, D., Gómez-Gil, L., Guarro, J., Roncero, M. I. G., Fernández-Bravo, A., Capilla, J., & López-Fernández, L. (2019). Role of the Fusarium oxysporum metallothionein Mt1 in resistance to metal toxicity and virulence. Metallomics, 11(7), 1230–1240. https://doi.org/10.1039/c9mt00081j
Ma, Y., Ankit, Tiwari, J., Bauddh, K., & Mohanty, A. (2022). Plant-mycorrhizal fungi interactions in phytoremediation of geogenic contaminated soils. Frontiers in Microbiology, 13, Article 843415. https://doi.org/10.3389/fmicb.2022.843415
Mohammed, N. A., Muhsen, T. A., & Risan, M. H. (2020). Isolation and diagnosis of some Candida species from some Baghdad city hospitals with PCR technique and evaluation of the effectiveness of some antifungals. Plant Archives, 20(2), 3895–3900.
Muhsen, T. A. (2018). Evaluation of the effect of Gigaspora margarita and Glomus desriticola fungi in stimulating the resistance of the Capsicum annuum L. plant towards chromium and lead. Journal of Global Pharma Technology, 10(5), 181–192.
Nacoon, S., Jogloy, S., Riddech, N., Mongkolthanaruk, W., Kuyper, T. W., & Boonlue, S. (2020). Interaction between phosphate solubilizing bacteria and arbuscular mycorrhizal fungi on growth promotion and tuber inulin content of Helianthus tuberosus L. Scientific Reports, 10(1), Article 4916. https://doi.org/10.1038/s41598-020-61846-x
Noaman, H. K., & Al-Mayaly, I. K. (2023). Detection of some heavy metals and bacterial contamination in canned vegetables. Iraqi Journal of Science, 56(2A), 952–958. https://doi.org/10.24996/ijs.2023.56.2A.12
Randhawa, G. S., & Amitabha, M. (2004). Floriculture in India. Sunil Sachdev.
Rodríguez Yon, Y., Pons, B. de la N., Fernández Martín, F., & Rodríguez Hernández, P. (2016). Comparative study of the behavior of six strains of arbuscular mycorrhizal fungi in their interaction with tomato (Lycopersicon esculentum M. var “Amalia”). Ecología Aplicada, 3(1-2), 162–171. https://doi.org/10.21704/rea.v3i1-2.286
Schuh, C., Brock, T. H., Hebisch, R., Hartwig, A., MAK Commission, Arand, M., & et al. (2022). Cadmium – Method for the determination of cadmium and its compounds in workplace air using graphite furnace atomic absorption spectrometry (GF-AAS) after high-pressure microwave digestion. The MAK Collection for Occupational Health and Safety, 7, Doc083. https://doi.org/10.34865/am744043e7_4or
Singh, G., Pankaj, U., Chand, S., & Verma, R. K. (2019). Arbuscular mycorrhizal fungi-assisted phytoextraction of toxic metals by Zea mays L. from tannery sludge. Soil and Sediment Contamination: An International Journal, 28(8), 729–746. https://doi.org/10.1080/15320383.2019.1657381
Stamatiades, G. A., Ioannou, P., Petrikkos, G., & Tsioutis, C. (2018). Fungal infections in patients with inflammatory bowel disease: A systematic review. Mycoses, 61(6), 366–376. https://doi.org/10.1111/myc.12753
Weng, W., Yan, J., Zhou, M., Yao, X., Gao, A., Ma, C., Cheng, J., & Ruan, J. (2022). Roles of arbuscular mycorrhizal fungi as a biocontrol agent in the control of plant diseases. Microorganisms, 10(7), Article 1266. https://doi.org/10.3390/microorganisms10071266
Yang, H., Zhang, Q., Dai, Y., Liu, Q., Tang, J., & Bian, X. (2015). Effects of arbuscular mycorrhizal fungi on plant growth depend on root system: A meta-analysis. Plant and Soil, 389, 361–374. https://doi.org/10.1007/s11104-014-2370-8
Yu, F., Zhang, J., Li, Z., & Liu, S. (2022). Ecological and health risk assessment of heavy metals in soils from recycled lead smelting sites. Water, 14(9), Article 1445. https://doi.org/10.3390/w14091445
Zhang, Y., Hu, J., Bai, J., Wang, J., Yin, R., Wang, J., Lin, X., & et al. (2018). Arbuscular mycorrhizal fungi alleviate the heavy metal toxicity on sunflower (Helianthus annuus L.) plants cultivated on a heavily contaminated field soil at a WEEE-recycling site. Science of the Total Environment, 628–629, 282–290. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.01.331
Zou, Y. N., Srivastava, A. K., Ni, Q. D., & Wu, Q. S. (2015). Disruption of mycorrhizal extraradical mycelium and changes in leaf water status and soil aggregate stability in rootbox-grown trifoliate orange. Frontiers in Microbiology, 6, Article 203. https://doi.org/10.3389/fmicb.2015.00203
Zou, Y. N., Wang, P., Liu, C. Y., Ni, Q. D., Zhang, D. J., & Wu, Q. S. (2017). Mycorrhizal trifoliate orange has greater root adaptation of morphology and phytohormones in response to drought stress. Scientific Reports, 7, Article 41134. https://doi.org/10.1038/srep41134
           
مجله بیوتکنولوژی کشاورزی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 23 تیر 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار